INTERVISTE: Ambasadori i Republikës së Kosovës në Kroaci Gëzim Kaspolli

02/06/2021

Autor: Iliria

90 pregleda

Intervistë

Ajo që duhet të bëjmë për Kosovën është anëtarësimi në BE, jo si ëndërr, por një plan që respektohet në bashkëpunim me të gjithë!

Shqipëria dhe Kosova nuk mund të mohojnë marrëdhëniet vëllazërore dhe ne nuk e mohojmë këtë, është një gjë e ligjshme!

Intervistuesi: Shenide Bilalli

Kosova ka një ambasador të ri në Kroaci i cili mori detyrën në fund të vitit 2017. Gezim Kasapolli është një ish-Zëvendës Ministër i Integrimit Evropian dhe një këshilltar i Kadri Veselia, si dhe një përfaqësues i diplomacisë së Kosovës në Kroaci.

Në Zagreb, më 5 tetor 2017, Ambasadori i Republikës së Kosovës në Republikën e Kroacisë, Gezim Kasapolli, i dorëzoi letrat kredenciale Presidentes së Republikës së Kroacisë, Kolinda Grabar-Kitarović, në një ceremoni të organizuar nga Presidenca e Republika e Kroacisë. Me atë rast, Ambasadori Kasapolli i përcolli Presidentit Grabar-Kitarović përshëndetjet e Presidentit të Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, i cili falënderoi Kroacinë për mbështetjen e saj të vazhdueshme për Kosovën dhe bashkëpunimin e shkëlqyeshëm midis dy vendeve.

Presidentja Grabar-Kitarović theksoi se ajo do të vazhdojë të mbështesë Republikën e Kosovës, veçanërisht në proceset Euro-Atlantike dhe forcimin e pozitës së Kosovës në rajon.

Gezim Kasapolli është ambasadori i tretë i Kosovës në Kroaci. Ai është i martuar dhe ka dy vajza dhe është pjesë e politikës së Kosovës që nga viti 2005. Ai ka punuar në të gjitha institucionet ndërkombëtare të pranishme në Kosovë, nga Këshilli i Kombeve të Bashkuara në institucionet e BE-së, dhe gjithashtu ka qenë një pjesëmarrës aktiv në politikë si këshilltar i të gjithë ministrave. Në vitin 2011, ai shërbeu si Zëvendës Ministër në Ministrinë e Integrimit, dhe në vitin 2014 u zgjodh Ministër i Integrimit dhe Këshilltar i Parë i Kuvendit të Kosovës. Ai aktualisht është Ambasador i Republikës së Kroacisë. Z. Kasapolli beson se mandati i tij është një fillim i mbarë si për të personalisht ashtu edhe për përmirësimin e marrëdhënieve midis dy vendeve dhe suksesin e komunitetit shqiptar në Kroaci.

Intervistë

ILIRIA: Ambasador, në emër të shqiptarëve të Kroacisë, Shoqata Mbretëresha Teuta dhe revista “Ilirija”, ju mirëpresim në Kroaci. Faleminderit që pranuat ftesën tonë.

Gezim Kasapolli: Faleminderit për ftesën dhe jam i nderuar që jam këtu me ju sot. Ju uroj shumë suksese me revistën Iliria dhe shoqatën tuaj Mbretëresha Teuta.

ILIRIA: Si e përjetuat Kroacinë?

Gezim Kasapolli: Marrëdhëniet e mia me Kroacinë datojnë shumë më herët, nga koha kur unë isha Ministër i Integrimit i ngarkuar me atë departament dhe kisha një numër kontakte me Kroacinë. Unë e përjetova këtë vend si një vend miqësie, një vend me një kujtesë të freskët institucionale në marrëdhëniet me integrimin evropian. Ne po përpiqemi të zbatojmë të gjithë praktikën e Kroacisë dhe të provojmë se kjo është edhe rruga e Kosovës drejt Bashkimit Evropian. Gjithashtu, ne përpiqemi të marrim më të mirën nga ajo përvojë dhe praktikë – dhe kemi sukses. Unë kam qenë në Kroaci shumë herë, kam kontakte të mira me institucionet kroate dhe kjo na ka ndihmuar në rrugën tonë për në BE, si dhe në shmangien e gabimeve që Kroacia bëri gjatë udhëtimit të saj në BE. Ne jemi një vend i ri me institucione të reja dhe besojmë se jemi në gjendje të zgjedhim përvojat më të mira të mundshme dhe e konsiderojmë Kroacinë një vend të mirë që duhet ta marrim si shembull.

ILIRIA: A i ka përmbushur Kosova kushtet për t’u bashkuar me BE?

Gezim Kasapolli: BE-ja në vetvete është një institucion që po kalon një proces maturimi, sa i përket të mësuarit nga përvoja më e mirë e mundshme. Unë do të bëj një paralele; BE-ja e vitit 2007 është e pamundur të krahasohet me BE-në e vitit 2017 pikërisht sepse Bashkimi Evropian ka kaluar nëpër një proces të komplikuar të krijimit të institucionit të tij të BE-së. Përgjigja e pyetjes se sa Kosova i ka përmbushur kushtet duhet të shihet përmes prizmit të të rinjve të Kosovës si shtet. Një ndryshim nga vendet e tjera është se ne po kalojmë nëpër dy procese në të njëjtën kohë, procesin e krijimit të institucioneve që nuk i kemi pasur më parë dhe procesin e integrimit evropian. Ne bëjmë një punë të madhe dhe komplekse. Kosova është në rrugën e duhur, duke u përballur me të njëjtat probleme si i gjithë rajoni. Unë dua të them se Kosova është përpara shumë vendeve në BE, por ne, si shumë vende të tjera, kemi shumë punë për të bërë. Kosova nuk mund të futet në BE ashtu siç është, vendi ynë nuk është një ishull i vetmuar. Të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të përcaktojnë qëllimin e tyre dhe të pranojnë bashkëpunimin e ndërsjellë, në mënyrë që të gjithë së bashku t’i provojnë BE-së aftësinë e tyre për të bashkëjetuar brenda një strukture më të madhe.

Shtë një proces vërtet i komplikuar, por besoj se përparësia jonë e madhe është përqindja më e lartë e qytetarëve me një qëllim shumë të qartë, dmth ata që duan të anëtarësohen në Bashkimin Evropian. Ata e pranuan atë si një ide dhe një koncept, si një mishërim i vlerave që ne synojmë të fusim në shoqëri. Nuk ka asnjë alternativë tjetër për ne, ndryshe nga disa vende të tjera të Ballkanit. Ne kemi një vizion të qartë të rrugës drejt BE-së dhe u përpoqëm ta përshtatim atë me vlerat e saj sa më shumë që të jetë e mundur. Ne e dimë që rruga është e gjatë dhe se nuk do të thotë vetëm plotësim i disa dokumenteve, por edhe ngritje e vetëdijes kolektive, ndryshime të qarta në mënyrën e të menduarit të shoqërisë. Fatkeqësisht, ky nuk është një proces i shkurtër, por padyshim një rrugë e gjatë.

ILIRIA: Më pyesin shpesh në Kroaci se çfarë kemi marrë me pavarësinë e Kosovës, cili është statusi i qytetit të Mitrovicës dhe pakicës serbe?

Gezim Kasapolli: Kosova është një shtet multietnik dhe Kushtetuta e Kosovës thekson ruajtjen e të drejtave të të gjitha bashkësive kombëtare. Sipas Kushtetutës, ashtu si pakicat e tjera, serbët kanë të drejtë për 10 vende, vendet u janë rezervuar atyre në Kuvendin e Kosovës dhe së shpejti do të kemi të drejtën t’u japim pakicave edhe dy vende – komuniteti kroat i njohur nga Kushtetuta dhe të dy automatikisht do të bëhen pjesë e Asamblesë.

Sa i përket drejtimeve të tjera politike, Kosova tashmë ka hyrë në procesin e dialogut, domethënë, një pjesë e procesit të integrimit në BE përfshin zgjidhjen e problemeve të mbetura me Serbinë fqinje, probleme që janë zvarritur me vite. Isshtë një proces negocimi me të cilin ne shprehim pjekurinë dhe aftësinë tonë për të përballuar problemet e të dy vendeve, me të cilin ne vërtetojmë qartë tendencat që duam të zgjidhim përmes këtij dialogu.

Mitrovica në vitin 2017 ndryshon nga Mitrovica në vitin 1999, sepse ne, si dhe popullata serbe, u pajtuam me një gjë: Kosova është unike dhe duhet të jetë pjesë e këtij institucioni dhe si e tillë të kontribuojë në zgjidhjen e kësaj çështje dramatike. Duhet kohë, për shkak të një vizioni të përbashkët të të menduarit kolektiv nuk është një proces i lehtë. Nuk është e lehtë të ndryshosh mentalitetin, por duhet të kemi parasysh që vijmë nga një histori historike shumë e dhimbshme.

Vetë fakti që kemi bërë një luftë 18 vjet më parë, dhe sot ne ulemi së bashku në tryezë dhe flasim paqësisht për çështje të rëndësishme është një arritje e madhe. Ne jemi bashkuar me miq nga BE dhe SH.B.A. të cilët do të vazhdojnë të na mbështesin.

ILIRIA: A do ta njohë Serbia Kosovën si shtet?

Gezim Kasapolli: Sa më shpejt që Serbia të pajtohet me këtë fakt të pandryshueshëm, aq më lehtë dhe më shpejt do të sqarojë dhe lehtësojë rrugën e saj drejt BE-së, kjo është një përfundim logjik. Udhëtimi i Serbisë drejt pajtimit të brendshëm dhe pajtimit me fqinjët e saj mund të rezultojë përfundimisht në gjëra shumë pozitive në të gjithë rajonin.

Në momentin që do të ndalojmë së trajtuari çështjen e gjeografisë, do të jetë shumë më lehtë për ne dhe serbët si fqinjë, sepse është në interesin e Kosovës që Serbia të lëvizë drejt BE-së dhe të shkojë së bashku drejt këtyre vlerave. Rajoni nuk mund të qëndrojë jashtë procesit të madh dhe jashtë zhvillimeve kryesore ekonomike dhe politike. Timeshtë koha që logjika e luftës me pretendime territoriale nga vitet 1990 të zhduket, ka pasur një ndryshim në infrastrukturën politike në Ballkan. Shteti i Kosovës është një realitet që nuk mund të ndryshohet.

ILIRIA: Kur prisni që Serbia ta njohë Kosovën?

Gezim Kasapolli: Sa më shpejt aq më mirë për të gjithë. Në Serbi, ata më në fund duhet të kuptojnë realitetin. Për shekuj me radhë, u ndërtua një ide dhe njerëzit u bindën për diçka që doli se ishte e pavërtetë. Sa më shpejt që të largohemi nga aspektet e diskutueshme të historisë, aq më mirë do të jetë për Serbinë dhe Kosovën.

ILIRIA: Marrëdhëniet e mira midis Kosovës dhe Kroacisë janë ushqyer me shekuj, por tani problemi është vizat. Pse

Gezim Kasapolli: Vizat për Kosovën janë me të vërtetë një problem i madh. Kroacia është një anëtare e BE dhe ne i kuptojmë detyrimet e saj. Nuk është rastësi që pas mbërritjes po përpiqem të gjej një zgjidhje për këtë problem. Kroacia mbikëqyret nga institucionet e BE-së dhe Kosova është në një farë mënyre një adresë në lidhje me hyrjen e Kroacisë në sistemin e vizave Shengen. Nuk kemi zgjidhje tjetër përveç se të kemi një mirëkuptim për të.

Unë besoj se procesi i vizave është afër fundit, domethënë se në kohën e liberalizimit të vizave, Kroacia do të jetë në paketën Shengen dhe nuk do të kemi nevojë për vizë.

ILIRIA: Kroacia është tradicionalisht një ndihmë e madhe për Kosovën?

Gezim Kasapolli: Marrëdhëniet tona kanë qenë gjithmonë të shkëlqyera, jo vetëm në Kosovë, por ne po flasim për komunitetin shqiptar, por unë ende besoj se ka ende mundësi.

Në një moment në vitet 1990, Kroacia u largua nga rajoni i Kosovës dhe Shqipërisë dhe vendeve përreth, dhe në një farë mënyre duhet të kthehet në atë rajon. Gjegjësisht, pavarësisht se është një vend evropian, Kroacia ka potencialin të jetë mbrojtës i vendeve të ish-Ballkanit që nuk janë pjesë e BE-së. Kjo do të merrte përgjegjësi të drejtpërdrejtë për vendet që hyjnë ose dëshirojnë të anëtarësohen në BE.

ILIRIA: Në cilën fazë janë marrëdhëniet konsullore, duke qenë se janë nënshkruar marrëveshje të shumta me ministritë? Si janë realizuar ato?

Gezim Kasapolli: Për fat të mirë, tani jemi duke hyrë në një proces për të krijuar komisione të përbashkëta dhe për të forcuar bashkëpunimin midis Kosovës dhe Kroacisë. Midis dy ministrive të punës dhe çështjes së pensioneve, ne së shpejti do të dalim me një propozim konkret për të zgjidhur probleme të caktuara, i cili është vetëm fillimi. Nuk ka të bëjë vetëm me problemin e pensioneve, por edhe një numër çështjesh të tjera të përfshira në paketën e marrëveshjeve, të cilat duhet të nënshkruhen: puna sezonale, punësimi i stafit akademik, shkëmbimet e studentëve. Ekzistojnë një numër çështjesh të tjera që duhet të diskutohen. Ne duhet të fillojmë me gjëra konkrete dhe t’u themi “mjaft” debateve politike dhe marrëdhënieve platonike. Ne thjesht duhet të zbatojmë marrëveshje konkrete dhe pastaj t’i zbatojmë ato.

Me iniciativën tonë, ne ofruam marrëveshje për vendet e tjera, por asgjë nuk u bë në atë drejtim. Unë besoj se viti i ardhshëm do të jetë një vit që do të shënojë një kthim në marrëdhëniet praktike dhe pragmatike.

ILIRIA: Kroacia është e përfshirë në të gjitha strukturat Kosova. Sa është Kosova e pranishme në strukturat e Kroacisë dhe sa jeni të kënaqur me statusin e shqiptarëve në Kroaci?

Gezim Kasapolli: Integrimi i shqiptarëve në Kroaci është me të vërtetë një shembull që vendet e tjera duhet të ndjekin. Unë jam shumë i kënaqur me statusin e shqiptarëve, sepse ata janë integruar në shoqërinë kroate në mënyrën më të mirë të mundshme. Ky është një sukses i madh. Fatkeqësisht, Kosova nuk është mjaft e pranishme brenda strukturave vendimmarrëse në Kroaci, por është një punë që duhet bërë në të ardhmen. Kroacia po lëviz drejt BE për të qenë nën ombrellën e vendeve evropiane. Ajo la mënjanë vendet e Ballkanit, përfshirë Kosovën. Tani orientimi është shumë i mirë dhe ne po punojmë së bashku për ta sjellë Kosovën në agjendën e Kroacisë. Komuniteti shqiptar në Kroaci mund të japë një kontribut të madh për këtë. Ne nuk kemi nevojë të fillojmë nga fillimi por vetëm të vazhdojmë, e cila është një themel i shëndetshëm për ndërtimin e marrëdhënieve tona.

ILIRIA: A do të thotë kjo se së shpejti do të shohim kroatë në Parlamentin e Kosovës?

Gezim Kasapolli: Një numër i vogël i kroatëve jetojnë në Kosovë, sepse, për fat të keq, shumica e tyre emigruan gjatë regjimit të Millosheviqit në vitet 1990. Ata po koncertojnë në dy lokacione dhe ne duhet të punojmë së bashku për kthimin e tyre, duke krijuar mundësi të reja. Komuniteti është i vogël, por besoj se mund të ketë kuptim të përsosur nëse u japim atyre statusin e merituar të pjesëmarrësve në luftën për një Kosovë të pavarur. Në anën tjetër, atyre u duhet të tregohet se Kosova është vendi i tyre. Në Kroaci, takova qytetarë nga Kosova të cilët janë të përfshirë në sferën politike kroate dhe janë të gatshëm të kontribuojnë dhe ndihmojnë qytetarët kroatë në Kosovë. Kjo është diçka që duhet të punohet dhe fillohet në institucionet lokale në Janjevo dhe Letnica – rezultatet do të shihen shumë shpejt.

ILIRIA: A duhet të ketë pakica shqiptare një vend të përhershëm në Parlamentin Kroat?

Gezim Kasapolli: ashtë një vendim që varet nga institucionet kroate dhe varet nga vetë qytetarët shqiptarë. Ato duhet të jenë të organizuara në qëndrime dhe nevoja, natyrisht me mbështetjen e Kosovës dhe Shqipërisë. Kjo është një çështje e brendshme e Kroacisë, të cilën ne nuk duam ta imponojmë. Si pakicë, ata janë mjaft të pjekur për ta kërkuar ndonjëherë, por çelësi është uniteti i komunitetit – pa atë, nuk ka përparim në asnjë mënyrë.

ILIRIA: A mendoni se shqiptarët në Kroaci, përmes shoqërisë civile, kanë aftësi të mjaftueshme për të shprehur statusin e tyre real, kulturën dhe traditën kombëtare?

Gezim Kasapolli: I gjithë komuniteti shqiptar, pavarësisht nëse janë njerëz nga Shqipëria apo Kosova, ka treguar gatishmëri dhe vullnet, dhe ata janë qytetarë punëtorë dhe të përkushtuar të Kroacisë. Këto janë tipare që duhen respektuar. Ata gjithashtu treguan se janë të gatshëm të punojnë dhe të kontribuojnë për Kroacinë, duke filluar me shpalljen e Kroacisë si një shtet i pavarur dhe kontributin shqiptar gjatë mbrojtjes për kontributin në fusha të tjera.

ILIRIA: A kemi hyrë në një fazë të re tani?

Gezim Kasapolli: Komuniteti shqiptar është i vetëdijshëm se ka hyrë në një fazë të re dhe se kjo fazë po rrit ndërgjegjësimin kolektiv kur është e rëndësishme të zhvillohen marrëdhënie të mira me Kroacinë, si dhe vetëdijen për aftësitë dhe potencialet e tyre. Ky është një rekomandim që do të jap në Kosovë dhe kudo që të shkoj. Unë do të avokoj që njerëzit të investojnë më shumë në arsim dhe t’u japin një mundësi këtyre proceseve kryesore. Çdo fazë zhvillimi nga pikëpamja sociale ose shoqërore arrin nivele të caktuara gjatë këtyre proceseve dhe nuk është e nevojshme që një person të jetë bartës i të gjitha fazave të zhvillimit. Ajo që kam parë është potenciali shumë i mirë i brezit të dytë që do të vijë, një brez që duhet të përfshihet sa më shumë në shoqëri, jo gjatë ndërtimit të një koncepti të përgjithshëm dhe kërkesës për të qëndruar mënjanë. Ne si komunitet në Kosovë gjithashtu kemi probleme me artikulimin: vendosni një ide në letër, theksoni punën, argumentoni pozicionin.

ILIRIA: Gjatë vitit 2014, kishte një valë të madhe të largimit nga Kosova. A ka çuar kjo në zvogëlimin e popullsisë, ku lindi problemi dhe sa shqiptarë u zhvendosën nga Kosova?

Gezim Kasapolli: Liberalizimi i vizave është një nga problemet kryesore me të cilin jemi përballur për shumë vite. Fatkeqësisht, Bashkimi Evropian në një farë mënyre injoron faktin dhe supozimin e shqetësuar se në shekullin 21 deri në 1.7 milion njerëz janë burgosur në një farë mënyre. Ajo që është më e keqja është diaspora e madhe e Kosovës.

Rreth 40 përqind e popullsisë sonë, ose më saktë, rreth një milion shqiptarë të zhvendosur nga Kosova, janë zhvendosur në të gjithë botën – ne po flasim për Gjermaninë, Shtetet e Bashkuara, Zvicrën dhe vendet e tjera të BE-së. Pati një tërmet të madh dhe fluturimi i fundit i azilkërkuesve ishte rezultat i një keqkuptimi, si rezultat i bllokimit në procesin e integrimit të liberalizimit të vizave dhe aspiratave të ndryshme të pastorëve tanë nga vendet fqinje.

ILIRIA: Në vitin 2013, ju nënshkruan një marrëveshje me Serbinë për kalimin e lirë të refugjatëve. A e përdorën shumë këtë marrëveshje si një mundësi për ta zbatuar atë përmes Serbisë dhe u përpoqën të depërtonin në kufirin hungarez.

Gezim Kasapolli: Ishte një synim i synuar për të treguar që Kosova nuk është një vend i qëndrueshëm, por për fat të mirë ne i penguam ta bënin këtë. Tre vjet më parë, ne arritëm ta ndalojmë këtë valë të madhe refugjatësh, kështu që Kosova nuk është në vendin e parë në vendet që kërkojnë azil l, tashmë shumë më poshtë në listën e vendeve që marrin pjesë në liberalizimin e vizave.

Ne kemi provuar se mund t’i kontrollojmë kufijtë tanë dhe se jemi të gatshëm të hyjmë në atë proces. Fatkeqësisht, BE na ka dhënë dy herë më shumë kushte sesa vendet e tjera. Shembuj janë Shqipëria, Maqedonia, Mali i Zi dhe Serbia; kur këto vende hynë në procesin e liberalizimit të vizave, ata kishin 47-49 kushte, të cilat duhej t’i plotësonin, ndërsa ne kishim 101 kushte.

ILIRIA: A mendoni se BE-ja është në një farë mënyre më e kujdesshme ndaj Kosovës?

Gezim Kasapolli: Ata janë shumë të kujdesshëm dhe “të kujdesshëm” dhe besoj se na ndëshkuan për gabimet e paraardhësve tanë. Sido që të jetë, ne jemi atje ku jemi dhe po shkojmë drejt BE-së. Ne besojmë se procesi i demarkacionit me Malin e Zi do të përfundojë vitin e ardhshëm dhe se ne do të marrim dritën jeshile për liberalizimin e vizave.Kjo do të jetë një mundësi për qytetarët tanë të udhëtojnë pa viza dhe të jetojnë jashtë Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë dhe Malit të Zi.

Qëllimi ynë është që BE të hap dyert e saj për Kosovën, sepse 60 përqind e popullsisë është nën 25 vjeç. Shtë e vështirë të mbash nën kontroll gjithë atë gjak të ri dhe të pretendosh të bësh një ëndërr të vërtetë. Ajo që duhet të bëjmë nuk është të kemi një ëndërr – por një plan, i cili respektohet dhe realizohet në bashkëpunim me të tjerët.

ILIRIA: Me sa duket ekziston frika se Shqipëria dhe Kosova do të shkrihen në një Shqipëri të Madhe?

Gezim Kasapolli: Kjo është një nga tezat e krijuara nga armiqtë tanë. Ideja për një Shqipëri të madhe daton në shekullin e 19-të, kur ajo fillimisht lindi nga shtetet kombëtare, dhe siç e theksuam më herët, bashkimi do të ndodhë, por në Bashkimin Evropian, ku kemi interesa të përbashkëta. Por pavarësisht, Shqipëria dhe Kosova ushqejnë marrëdhëniet e tyre të jashtëzakonshme vëllazërore, të cilat ne nuk e mohojmë se është diçka legjitime. Në fund të fundit, ne kemi dy shtete dhe ne funksionojmë si dy shtete të forta dhe hyjmë në marrëdhënie reciproke si dy palë normale.

ILIRIA: Ju keni nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi midis dy vendeve. A është kjo një lloj hyrjeje në procesin e bashkimit të dy administratave?

Gezim Kasapolli: Në katër vitet e fundit, ne kemi zhvilluar një sërë takimesh të përbashkëta midis dy qeverive dhe kemi nënshkruar marrëveshje të shumta dhe marrëveshje bashkëpunimi midis Shqipërisë dhe Kosovës, e cila sigurisht është një dëshmi e bashkëpunimit midis dy vendeve që duan të jenë pjesë e të Bashkimit Evropian. Shqipëria dhe Kosova mund të plotësojnë njëra-tjetrën për të ndihmuar njëra-tjetrën dhe së bashku të zhvillojnë marrëdhënie të mira me të tjerët, për shembull, Maqedoninë dhe Malin e Zi. I gjithë rajoni po i dëshmon BE-së gjendjen e marrëdhënieve të brendshme, qëllimi i përbashkët është anëtarësimi në BE.

Bashkimi i kombit do të ndodhë kur të bëhemi Bashkimi Evropian, në mënyrë që të ruajmë paqen për të arritur stabilitetin në rajon, sepse fakti është që ne kemi vuajtur shumë për shkak të tendencave dhe kërkesave megalomane.

ILIRIA: Si një diplomat i ri, çfarë misioni doni të përmbushni në rolin e ambasadorit të Kosovës në Republikën e Kroacisë?

21.Gezim Kasapolli: Kroacia ka një kujtesë të re institucionale për integrimin evropian, dhe ky është fokusi dhe misioni im, të përpiqem të bëj të njëjtën gjë në Kosovë, me qëllim të shkurtimit të rrugës për në BE. Kjo është mënyra më e mirë për të ndërtuar marrëdhëniet me Kroacinë, megjithëse Kosova nuk është ende e hapur në proces. Ne kemi nënshkruar Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit dhe tani jemi në proces të zbatimit të saj – hapi tjetër mund të jetë aplikimi për anëtarësim në BE. Kroacia është aleati ynë, një shembull i mirë dhe një mbështetje e madhe e Kosovës në atë proces.

Pjesa e dytë është procesi i diplomacisë ekonomike, të cilën unë personalisht e konsideroj si një përparësi. Ne flasim për politikë gjithë ditën, por nëse nuk ka para, gjithçka është problem. Ne e mbështesim klauzolën tonë dhe mendoj se Kroacia duhet gradualisht të kthehet në tregun e Kosovës. Ka shumë mënyra për ta bërë Kroacinë derën e parë për vendet evropiane. Fokusi është në anën ekonomike dhe pjesa e tretë është ngritja e zërit tonë për Kosovën në institucionet e BE përmes Kroacisë, si në marrëdhëniet me fqinjët tanë.

ILIRIA: Kroacia është një zë i fuqishëm për Kosovën?

Gezim Kasapolli: Qëllimi ynë është të respektojmë marrëdhëniet dypalëshe midis partnerit strategjik dhe vendeve tona, në mënyrë që të zhvillojmë një aleancë me Kroacinë për nder të vlerave të vërteta të përfitimit të ndërsjellë në të gjitha fushat, si në kulturë dhe në akademi, ekonomi, politika dhe arsimi. Së bashku me Kroacinë, ne forcojmë marrëdhëniet e ndërsjella jo vetëm me korrektësi të ndërsjellë, por edhe me krijimin e vlerës për të dy vendet.

Ajo që duhet të bëjmë për Kosovën është anëtarësimi në BE, jo si ëndërr, por një plan që respektohet në bashkëpunim me të gjithë!

Shqipëria dhe Kosova nuk mund të mohojnë marrëdhëniet vëllazërore dhe ne nuk e mohojmë këtë, është një gjë e ligjshme!

Intervistuesi: Shenide Bilalli

Në Zagreb, më 5 tetor 2017, Ambasadori i Republikës së Kosovës në Republikën e Kroacisë, Gezim Kasapolli, i dorëzoi letrat kredenciale Presidentes së Republikës së Kroacisë, Kolinda Grabar-Kitarović, në një ceremoni të organizuar nga Presidenca e Republika e Kroacisë. Me atë rast, Ambasadori Kasapolli i përcolli përshëndetjet e Presidentit të Republikës së Kosovës Presidentit Grabar-Kitarović,

Hashim Thacia, i cili falënderoi Kroacinë për mbështetjen e saj të vazhdueshme për Kosovën dhe bashkëpunimin e shkëlqyeshëm midis dy vendeve.

Presidentja Grabar-Kitarović theksoi se ajo do të vazhdojë të mbështesë Republikën e Kosovës, veçanërisht në proceset Euro-Atlantike dhe forcimin e pozitës së Kosovës në rajon.

Intervistë

ILIRIA: Ambasador, në emër të shqiptarëve të Kroacisë, Shoqata Mbretëresha Teuta dhe revista “Ilirija”, ju mirëpresim në Kroaci. Faleminderit që pranuat ftesën tonë.

Gezim Kasapolli: Faleminderit për ftesën dhe jam i nderuar që jam këtu me ju sot. Ju uroj shumë suksese me revistën Iliria dhe shoqatën tuaj Mbretëresha Teuta.

ILIRIA: Si e përjetuat Kroacinë?

ILIRIA: A i ka përmbushur Kosova kushtet për t’u bashkuar me BE?

Gezim Kasapolli: BE-ja në vetvete është një institucion që po kalon një proces maturimi, sa i përket të mësuarit nga përvoja më e mirë e mundshme. Unë do të bëj një paralele; BE-ja e vitit 2007 është e pamundur të krahasohet me BE-në e vitit 2017 pikërisht sepse Bashkimi Evropian ka kaluar nëpër një proces të komplikuar të krijimit të institucionit të tij të BE-së. Përgjigja e pyetjes se sa Kosova i ka përmbushur kushtet duhet të shihet përmes prizmit të të rinjve të Kosovës si shtet. Një ndryshim nga vendet e tjera është se ne po kalojmë nëpër dy procese në të njëjtën kohë, procesin e krijimit të institucioneve që nuk i kemi pasur më parë dhe procesin e integrimit evropian. Ne bëjmë një punë të madhe dhe komplekse. Kosova është në rrugën e duhur, duke u përballur me të njëjtat probleme si i gjithë rajoni. Unë dua të them se Kosova është përpara shumë vendeve në BE, por ne, si shumë vende të tjera, kemi shumë punë për të bërë. Kosova nuk mund të futet në BE ashtu siç është, vendi ynë nuk është një ishull i vetmuar. Të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të përcaktojnë qëllimin e tyre dhe të pranojnë bashkëpunimin e ndërsjellë, në mënyrë që të gjithë së bashku t’i provojnë BE-së aftësinë e tyre për të bashkëjetuar brenda një strukture më të madhe.

ILIRIA: Më pyesin shpesh në Kroaci se çfarë kemi marrë me pavarësinë e Kosovës, cili është statusi i qytetit të Mitrovicës dhe pakicës serbe?

Gezim Kasapolli: Kosova është një shtet multietnik dhe Kushtetuta e Kosovës thekson ruajtjen e të drejtave të të gjitha bashkësive kombëtare. Sipas Kushtetutës, ashtu si pakicat e tjera, serbët kanë të drejtë për 10 vende, vendet u janë rezervuar atyre në Kuvendin e Kosovës dhe së shpejti do të kemi të drejtën t’u japim pakicave edhe dy vende – komuniteti kroat i njohur nga Kushtetuta dhe të dy automatikisht do të bëhen pjesë e Asamblesë.

Sa i përket drejtimeve të tjera politike, Kosova tashmë ka hyrë në procesin e dialogut, domethënë, një pjesë e procesit të integrimit në BE përfshin zgjidhjen e problemeve të mbetura me Serbinë fqinje, probleme që janë zvarritur me vite. Shtë një proces negocimi me të cilin ne shprehim pjekurinë dhe aftësinë tonë për t’u përballur me problemet e të dy vendeve, me të cilat ne vërtetojmë qartë awnings gjë që duam ta zgjidhim përmes këtij dialogu.

ILIRIA: A do ta njohë Serbia Kosovën si shtet?

ILIRIA: Kur prisni që Serbia ta njohë Kosovën?

ILIRIA: Marrëdhëniet e mira midis Kosovës dhe Kroacisë janë ushqyer me shekuj, por tani problemi është vizat. Pse

Unë besoj se procesi i vizave është afër fundit, domethënë se në kohën e liberalizimit të vizave, Kroacia do të jetë në paketën Shengen dhe nuk do të kemi nevojë për vizë.

ILIRIA: Kroacia është tradicionalisht një ndihmë e madhe për Kosovën?

Gezim Kasapolli: Marrëdhëniet tona kanë qenë gjithmonë të shkëlqyera, jo vetëm në Kosovë, por ne po flasim për komunitetin shqiptar, por unë ende besoj se ka ende mundësi.

ILIRIA: Në cilën fazë janë marrëdhëniet konsullore, duke qenë se janë nënshkruar marrëveshje të shumta me ministritë? Si janë realizuar ato?

ILIRIA: Kroacia është e përfshirë në të gjitha strukturat e Kosovës. Sa është Kosova e pranishme në strukturat e Kroacisë dhe sa jeni të kënaqur me statusin e shqiptarëve në Kroaci?

ka tashmë vetëm vazhdoni, e cila është një themel i shëndetshëm për ndërtimin e marrëdhënieve tona.

ILIRIA: A do të thotë kjo se së shpejti do të shohim kroatë në Parlamentin e Kosovës?

ILIRIA: A duhet të ketë pakica shqiptare një vend të përhershëm në Parlamentin Kroat?

ILIRIA: A mendoni se shqiptarët në Kroaci, përmes shoqërisë civile, kanë aftësi të mjaftueshme për të shprehur statusin e tyre real, kulturën dhe traditën kombëtare?

LIRIA: A kemi hyrë në një fazë të re tani?

Gezim Kasapolli: Komuniteti shqiptar është i vetëdijshëm se ka hyrë në një fazë të re dhe se kjo fazë po rrit ndërgjegjësimin kolektiv kur është e rëndësishme të zhvillohen marrëdhënie të mira me Kroacinë, si dhe vetëdijen për aftësitë dhe potencialet e tyre. Ky është një rekomandim që do të jap në Kosovë dhe kudo që të shkoj. Unë do të avokoj që njerëzit të investojnë më shumë në arsim dhe t’u japin një mundësi këtyre proceseve kryesore. Çdo fazë zhvillimi nga pikëpamja sociale ose shoqërore arrin nivele të caktuara gjatë këtyre proceseve dhe nuk është e nevojshme që një person të jetë bartës i të gjitha fazave të zhvillimit. Ajo që kam parë është potenciali shumë i mirë i brezit të dytë që do të vijë, një brez që duhet të përfshihet sa më shumë në shoqëri, jo gjatë ndërtimit të një koncepti të përgjithshëm dhe kërkesës për të qëndruar mënjanë. Ne si komunitet në Kosovë gjithashtu kemi probleme me artikulimin: vendosni një ide në letër, theksoni punën, argumentoni pozicionin.

ILIRIA: Gjatë vitit 2014, kishte një valë të madhe të largimit nga Kosova. A ka çuar kjo në zvogëlimin e popullsisë, ku lindi problemi dhe sa shqiptarë u zhvendosën nga Kosova?

Gezim Kasapolli: Liberalizimi i vizave është një nga problemet kryesore me të cilin jemi përballur për shumë vite. Fatkeqësisht, Bashkimi Evropian në një farë mënyre injoron faktin dhe supozimin e shqetësuar se në shekullin 21 deri në 1.7 milion njerëz janë burgosur në një farë mënyre. Ajo që është më e keqja është diaspora e madhe e Kosovës.

ILIRIA: Në vitin 2013, ju nënshkruan një marrëveshje me Serbinë për kalimin e lirë të refugjatëve. A e përdorën shumë këtë marrëveshje si një mundësi për ta zbatuar atë përmes Serbisë dhe u përpoqën të depërtonin në kufirin hungarez.

Gezim Kasapolli: Ishte një synim i synuar për të treguar që Kosova nuk është një vend i qëndrueshëm, por për fat të mirë ne i penguam ta bënin këtë. Tre vjet më parë, ne arritëm ta ndalojmë këtë valë të madhe refugjatësh, në mënyrë që Kosova të mos jetë në vendin e parë në vendet që kërkojnë azil, por shumë më poshtë në listën e vendeve që marrin pjesë në liberalizimin e vizave.

ILIRIA: A mendoni se BE-ja është në një farë mënyre më e kujdesshme ndaj Kosovës?

Do të jetë një mundësi për qytetarët tanë të udhëtojnë pa viza dhe, si të tjerët, të jetojnë jashtë Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë dhe Malit të Zi.

ILIRIA: Me sa duket ekziston frika se Shqipëria dhe Kosova do të shkrihen në një Shqipëri të Madhe?

ILIRIA: Ju keni nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi midis dy vendeve. A është kjo një lloj hyrjeje në procesin e bashkimit të dy administratave?

Gezim Kasapolli: Në katër vitet e fundit, ne kemi zhvilluar një sërë takimesh të përbashkëta midis dy qeverive dhe kemi nënshkruar marrëveshje të shumta dhe marrëveshje bashkëpunimi midis Shqipërisë dhe Kosovës, e cila sigurisht është një dëshmi e bashkëpunimit midis dy vendeve që duan të jenë pjesë e të Bashkimit Evropian. Shqipëria dhe Kosova mund të plotësojnë njëra-tjetrën për të ndihmuar njëra-tjetrën dhe së bashku të zhvillojnë marrëdhënie të mira me të tjerët, për shembull, Maqedoninë dhe Malin e Zi. I gjithë rajoni po i dëshmon BE-së gjendjen e marrëdhënieve të brendshme, qëllimi i përbashkët është anëtarësimi në BE.

ILIRIA: Si një diplomat i ri, çfarë misioni doni të përmbushni në rolin e ambasadorit të Kosovës në Republikën e Kroacisë?

Gezim Kasapolli: Kroacia ka një kujtesë të re institucionale për integrimin evropian, dhe ky është fokusi dhe misioni im, të përpiqem të bëj të njëjtën gjë në Kosovë, me qëllim të shkurtimit të rrugës për në BE. Kjo është mënyra më e mirë për të ndërtuar marrëdhëniet me Kroacinë, megjithëse Kosova nuk është ende e hapur në proces. Ne kemi nënshkruar Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit dhe tani jemi në proces të zbatimit të saj – hapi tjetër mund të jetë aplikimi për anëtarësim në BE. Kroacia është aleati ynë, një shembull i mirë dhe një mbështetje e madhe e Kosovës në atë proces.

Gezim Kasapolli: e dytë është procesi i diplomacisë ekonomike, të cilën unë personalisht e konsideroj si një përparësi. Ne flasim për politikë gjithë ditën, por nëse nuk ka para, gjithçka është problem. Ne e mbështesim klauzolën tonë dhe mendoj se Kroacia duhet gradualisht të kthehet në tregun e Kosovës. Ka shumë mënyra për ta bërë Kroacinë derën e parë për vendet evropiane. Fokusi është në anën ekonomike dhe pjesa e tretë është ngritja e zërit tonë për Kosovën në institucionet e BE përmes Kroacisë, si në marrëdhëniet me fqinjët tanë.

ILIRIA: Kroacia është një zë i fuqishëm për Kosovën?

Gezim Kasapolli: Qëllimi ynë është të respektojmë marrëdhëniet dypalëshe midis partnerit strategjik dhe vendeve tona, në mënyrë që të zhvillojmë një aleancë me Kroacinë për nder të vlerave të vërteta të përfitimit të ndërsjellë në të gjitha fushat, si në kulturë dhe në akademi, ekonomi, politika dhe arsimi. Së bashku me Kroacinë, ne forcojmë marrëdhëniet e ndërsjella jo vetëm me korrektësi të ndërsjellë, por edhe me krijimin e vlerës për të dy vendet.

Ono što moramo učiniti za Kosovo je ulazak u EU, ne kao san, već plan koji se poštuje u suradnji sa svima!

Albanija i Kosovo ne mogu uskratiti bratske odnosei mi to ne poričemo, to je legitimna stvar!

Razgovor vodila: Shenide Bilalli

Kosovo ima novog veleposlanika u Hrvatskoj koji je preuzeo dužnost krajem 2017. godine. Gezim Kasapolli je bivši zamjenik ministra europskih integracija, te savjetnik Kadri Veselia, kao i predstavnik diplomacije Kosova u Hrvatskoj.

U Zagrebu, 5. listopada 2017. je veleposlanik Republike Kosovo u Republici Hrvatskoj, Gezim Kasapolli, na svečanosti u organizaciji Predsjedništva Republike Hrvatske predao vjerodajnice hrvatskoj predsjednici Kolindi Grabar-Kitarović. Tom prigodom, veleposlanik Kasapolli je predsjednici Grabar-Kitarović prenio pozdrave predsjednika Republike Kosova, Hashim Thacia koji se zahvalio na kontinuiranoj potpori Hrvatske Kosovu i izvrsnoj suradnji između dviju zemalja.

Predsjednica Grabar-Kitarović istaknula je kako će i dalje podupirati Republiku Kosovo, posebice u euroatlantskim procesima i jačanju položaja Kosova u regiji.

Gezim Kasapolli, treći je po redu veleposlanik Kosova u Hrvatskoj. Oženjen je i ima dvije kćeri, a od 2005. godine je dio kosovske politike. Radio je u svim međunarodnim institucijama koje su bile prisutne na Kosovu, od Vijeća Ujedinjenih naroda, do institucija EU, a također je bio aktivni sudionik politike kao savjetnik svih ministara. Godine 2011. vršio je funkciju zamjenika ministra u Ministarstvu za integracije, te je 2014. godine izabran za ministra integracija i prvi savjetnik Skupštine Kosova. Trenutačno obavlja dužnost veleposlanika u Republici Hrvatskoj. G. Kasapolli smatra kako je njegov mandat dobar početak kako za njega osobno, tako i za unaprijeđenje odnosa dviju država te uspjeh Albanske zajednice u Hrvatskoj.

Intervju

ILIRIA: Veleposlaniče, u ime Albanaca Hrvatske, udruge Kraljice Teute i časopisa „Ilirije“ želimo vam dobrodošlicu u Hrvatsku. Hvala što ste prihvatili naš poziv.

Gezim Kasapolli: Zahvaljujem vam na pozivu i čast mi je biti ovdje s vama danas. Želim vam mnogo uspjeha s časopisom „Iliria“ i vašom udrugom Kraljica Teuta.

ILIRIA: Kako ste doživjeli Hrvatsku?

Gezim Kasapolli: Moji odnosi sa s Hrvatskom datiraju mnogo ranije, od vremena kada sam kao ministar za integraciju vodio taj resor te imao niz kontakata s Hrvatskom. Ovu zemlju sam doživio kao mjesto prijateljstva, državu sa svježom institucionalnom memorijom u odnosima s europskom integracijom. Pokušavamo primjeniti cjelokupnu praksu Hrvatske i dokazati da je to ujedno i put Kosova ka Europskoj Uniji. Također, pokušavamo izvući najbolje iz tog iskustva i prakse – i uspjevamo. Puno sam puta boravio u Hrvatskoj, imam dobre kontakte sa hrvatskim institucijama i to nam je to pomoglo na putu u EU, kao i u izbjegavanju pogrešaka koje je Hrvatska radila tijekom vlastitog puta u EU. Mi smo mlada država sa novim institucijama i vjerujemo da smo u mogućnosti odabrati što bolja iskustva, a Hrvatsku smatramo dobrom zemljom koju trebamo uzeti za primjer.

ILIRIA: Je li Kosovo ispunilo uvjete za ulazak u EU?

Gezim Kasapolli: I sama EU-a je institucija koja prolazi kroz proces sazrijevanja, u smislu učenja na najboljem mogućem iskustvu. Napraviti ću paralelu; EU iz godine 2007. je nemoguće usporediti sa EU 2017. godine upravo zbog toga što je Europska unija prošla kroz kompliciran proces stvaranja vlastite institucije EU. Odgovor na pitanje koliko je Kosovo ispunilo uvjete mora s promatrati kroz prizmu mladosti Kosova kao države. Jedna razlika od ostalih država je mi istodobno prolazimo kroz dva procesa, proces uspostavljanja institucija koje nismo imali prije i proces europskih integracija. Obavljamo velik i složen posao. Kosovo je na pravom putu, na kojem se kao i cijela regija suočava s istim problemima. Želim reći da je Kosovo ispred mnogih zemlja u EU ali nas kao i mnoge druge zemlje, očekuje još puno posla. Kosovo se ne može samo tako umetnuti u EU, naša država nije usamljni otok. Sve države zapadnog Balkana trebale bi definirati svoj cilj i prihvatiti međusobnu suradnju, kako bi svi zajedno mogli dokazati EU vlastitu sposobnost koegzistencije unutar veće strukture.

Riječ je o uistinu kompliciranom procesu, ali vjerujem da je naša velika prednost najviši postotak gradana s vrlo jasnim ciljem, odnosno onih koji žele u Europsku uniju. Prihvatili su to kao ideju i koncept, kao utjelovljenje vrijednosti koje namjeravamo uvesti u društvo. Za nas nema druge alternative, za razliku od nekih drugih balkanskih zemalja. Imamo jasnu viziju puta prema EU i pokušavao se što više prilagoditi njenim vrijednostima. Znamo da je put dug i da on ne podrazumijeva samo ispunjavanje nekih dokumenata, već i podizanje kolektivne svjesti, jasne promjene u načinu razmišljanja društva. Na žalost, to nije kratki proces već definitivno dug put.

ILIRIA: Često me u Hrvatskoj pitaju što smo dobili s neovisnošću Kosova, kakav je status grada Mitrovice i srpske manjine?

Gezim Kasapolli: Kosovo je multietnička država i u Ustavu Kosova je istaknuto očuvanje prava svih nacionalnih zajednica. Prema Ustavu, kao i ostale manjine, Srbi imaju pravo na10 zastupničkih mjesta, u Skupštini Kosova su im rezervirana mjesta, a uskoro imat ćemo manjinama dati pravo na još još dva mjesta – hrvatskoj zajednici koja će priznata Ustavom imati status zajednice, kao i crnogorskoj zajednici te će obje automatski postati dio Skupštine.

Što se tiče ostalih političkih smjerova, Kosovo je već ušlo u proces dijaloga, odnosno dio procesa integracija u EU podrazumijeva i za rješavanje preostalih problema sa susjednom Srbijom, problema koje se vuku i godinama ne rješavaju. Riječ je o procesu pregovora kojim izražavamo našu zrelost i sposobnost za suočavanje s problemima dvaju država, kojim dokazujemo jasno tendencije koje želimo riješiti kroz taj dijalog.

Mitrovica 2017. godine se razlikuje se od Mitrovice 1999. godine, jer smo se mi, kao i srpska populacija suglasili s jednim: Kosovo je jedinstveno i treba biti dio ove institucije te kao takvo doprinijeti riješavanju ovog dramatičnog pitanja. Potrebno je vrijeme, zbog zajedničke vizije kolektivnog razmišljanja to nije jednostavan proces. Nije lako promijeniti mentalitet, ali moramo imati na umu da dolazimo iz vrlo bolne povijesne priče.

Sama činjenica da smo prije 18 godina ratovali, a danas zajedno sjedimo za stolom i mirno razgovaramo o bitnim pitanjima je izvrsno dostignuće. Uz nas su i prijatelji iz EU i SAD-a s koji će nas i dalje podržati.

ILIRIA: Hoće li Srbija priznati Kosovo kao državu?

Gezim Kasapolli: Što se Srbija prije složi s tom nepromjenjivom činjenicom, to će lakše i brže razjasniti i olakšati svoj put u EU, to je logičan zaključak. Putovanje Srbije prema unutarnjem pomirenju i pomirenju sa svojim susjedima u konačnici može rezultirati vrlo pozitivnim stvarima diljem regije.

U trenutku kad se prestanemo baviti pitanjem zemljopisa, biti će mnogo lakse nama i Srbima kao susjedima, jer je u interesu Kosova, da Srbija krene prema EU te zajednički krenemo prema ovim vrijednostima. Regija ne može ostati izvan velikog procesa i izvan glavnih gospodarskih i političkih zbivanja. Vrijeme je da nestane logika ratovanja s teritorijalnim pretenzijama iz 90-tih godina, došlo je do promjene političke infrastrukture na Balkanu. Država Kosovo je stvarnost koja se ne može promjeniti.

ILIRIA:Kad očekujete da će Srbija priznati Kosovo?

Gezim Kasapolli: Što prije to bolje za svakoga. U Srbiji trebaju napokon shvatiti stvarnost. Stoljećima se gradila ideja i uvjeravalo ljude u nešto što se pokazalo kao neistina. Što se brže udaljimo sa spornih aspekata povijesti, to će biti bolje za obje države Srbiju i Kosovo.

ILIRIA: Dobri odnosi između Kosova i Hrvatske njeguju se već stoljećima, ali sada je problem viza. Zašto?

Gezim Kasapolli: Vize za Kosovo doista su veliki problem. Hrvatska je članica EU i mi razumijemo njene obaveze. Nije slučajno što nakon dolaska pokušavam pronaći rješenje za ovaj problem. Hrvatsku nadziru institucije EU-a, a Kosovo je na neki način adresa vezana za pitanje ulaska Hrvatske u Schengenski vizni sustav. Ne preostaje nam rdrugo nego da imamo razumjevanja za to.

Vjerujem da je proces viza pri kraju odnosno da će u trenutku liberalizacije vize, Hrvatska biti u Schengenskom paketu te nećemo imati potrebu za vizu.

ILIRIA: Hrvatska je tradicionalno velika pomoć Kosovu?

Gezim Kasapolli: Naši su odnosi oduvijekizvrsni, ne samo na Kosovu, već govorimo o albanskoj zajednici, ali i dalje vjerujem da još uvijek ima još mogućnosti.

Hrvatska je u jednom trenutku devedesetih godina napustila regiju Kosova i Albanije i okolne zemlje te je na neki način potrebno da vrati toj regiji. Naime, bez obzira što je europska zemlja, Hrvatska ima potencijal da bude zaštitnik zemalja bivšeg Balkana koje nisu dio EU. Time bi preuzela izravnu odgovornost za zemlje koje ulaze ili se žele pridružiti EU.

ILIRIA: U kojoj su fazi konzularnI odnosi, obzirom da su potpisani brojni ugovori s ministarstvima? Kako se realiziraju?

Gezim Kasapolli: Srećom, sada ulazimo u jedan postupak za stvaranje zajedničkih povjerenstava i jačamo suradnju između Kosova i Hrvatske. Između dvaju ministarstava rada i mirovinskog pitanja uskoro izlazimo s konkretnim prijedlogom rješavanja određenih problema, što je tek početak. Nije riječ samo o problemu mirovina, već i brojnih drugih pitanja uključenih u paket sporazuma, koji bi trebao biti potpisan: sezonski rad, zapošljavanje akademskog osoblja, razmjene studenata. Ima još niz pitanjima koja treba raspravljati. Moramo započeti s konkretnim stvarima i reći “dosta” političkim raspravama i platonskim odnosima. Jednostavno, trebamo realizirati konkretne sporazume a zatim ih i provesti.

Na našu inicijativu ponudili smo sporazume i ostalim državama ali u tom smjeru ništa nije učinjeno. Vjerujem da će sljedeća godina biti godina koja će obilježiti povratak praktičnim i pragmatičnim odnosima.

ILIRIA: Hrvatska je uključena u sve strukture Kosova. Koliko je Kosova prisutno u strukturama Hrvatske i koliko ste zadovoljni statusom Albanaca u Hrvatskoj?

Gezim Kasapolli: Integracija Albanaca u Hrvatsku je doista primjer koji bi trebali slijediti druge zemlje. Vrlo sam zadovoljan statusom Albanaca, jer su se na najbolji mogući način integrirali u hrvatsko društvo. Ovo je veliki uspjeh. Kosovo, nažalost, nije dovoljno prisutno unutar struktura donositelja odluka u Hrvatskoj, ali je to posao koji treba obaviti u nbudućnosti. Hrvatska se usmjerila ka EU-a kako bi bila pod krovom zemljama europskih zemalja. Balkanske zemlje, među kojima je Kosovo, ostavila je sa strane. Sada je orijentacija vrlo dobra i zajednički radimo na uvođenju Kosova na dnevni red Hrvatske. U tome albanska zajednica u Hrvatskoj može dati veliki doprinos. Ne trebamo početi od početka već samo nastaviti, što je zdravi temelj izgradnje naših odnosa.

ILIRIA: Znači li to da ćemo uskoro u Kosovskom parlamentu vidjeti Hrvate?

Gezim Kasapolli: Na Kosovu živi mali broj Hrvata, jer ih se, na žalost, većina iselila za vrijeme Miloševićeg režima 90-ih godina. Oni su koncertrirani na dvije lokacije, i trebamo skupa raditi na njihovom povratku, stvaranjem novim mogućnosti. Zajednica je mala, ali vjerujem da mogla biti potpuno smislena, ukoliko im dodjelimo zasluženi status sudionika u borbi za neovisno Kosovo. S druge strane, treba im pokazati da je Kosovo njihova zemlja. Naišao sam u Hrvatskoj na građane s Kosova koji su uključeni u hrvatsku političku sferu i spremni su doprinijeti i pomoći hrvatskim građanima na Kosovu. To je nešto što treba razraditi i početi u lokalnim institucijama u Janjevu i Letnici – rezultati će se vidjeti vrlo brzo.

ILIRIA: Treba li albanska manjina imati stalno mjesto u Hrvatskom Saboru?

Gezim Kasapolli: To je odluka koja ovisi o hrvatskim institucijama i ovisi o samim albanskim građanima. Oni trebaju biti organizirani u stavovima i potrebama, naravno uz podršku Kosova i Albanije. To je unutarnje pitanje Hrvatske, koje ne želimo nametati. Kao manjina dovoljno su zreli da to mogu zahtijevati u određenim trenucima, ali je ključno jedinstvo zajednice – bez toga, u nijednom pogledu nema napretka.

ILIRIA: Mislite li da Albanci u Hrvatskoj putem civilnog društva imaju dovoljno sposobnosti za izražavanje stvarnog statusa, kulture i nacionalne tradicije?

Gezim Kasapolli: Cijela albanska zajednica, bez obzira je li riječ o ljudima iz Albanije ili Kosova, pokazala je spremnost i volju te su vrijedni i požrtvovni građani Hrvatske. To su značajke koju treba poštivati. Također, pokazali su da su spremni raditi i pridonijeti za Hrvatsku, počevši od proglašenja Hrvatske kao nezavisne države, te albanskog doprinosa tijekom obrane do doprinosa na ostalim poljima.

ILIRIA: Jesmo li sada ušli u novu fazu?

Gezim Kasapolli: Albanska zajednica je svjesna da je ušla u novu fazu i da je ta faza podizanje kolektivne svijesti kad je bitno razvijati dobre odnose s Hrvatskom, kao i svijest o vlastitim mogućnostima i potencijalima. Ovo je preporuka koju ću dati na Kosovu i gdje god išao. Zalagat ću se da ljudi više investiraju u edukaciju i obrazovanje te daju priliku tim vodećim procesima. Svaki razvojni stadij sa društvenog ili socijalnog aspekta doseže određene razine tijekom ovih procesa, i nije nužno da jedna osoba bude nositelj svih faza razvoja. Ono što sam vidio je vrlo dobar potencijal druge generacija koja dolazi, generacije koja se treba što više involvirati u društvo, a ne tijekom izgradnje općeg koncepta i zahtjeva ostati po strani. Mi kao zajednica i na Kosovu imamo problema s artikulacijom: staviti ideju na papir, istaknuti rad, argumentirati stav.

ILIRIA: Tijekom 2014. godine dogodio se veliki val napuštanja Kosova. Je li to dovelo do smanjenja broja stanovnika, gdje je nastao problem i koliko je Albanaca raseljeno s Kosova?

Gezim Kasapolli: Liberalizacija viza jedan je od glavnih problema s kojima se suočavamo već niz godina. Na žalost, Europska unija na neki način zanemruje činjenicu i nelagodnu pretpostavku da je u 21. stoljeću čak 1,7 milijuna ljudi na neki način zatočeno. Ono što je najgore je velika je kosovska dijaspora.

Negdje 40 posto naše populacije ili bolje rečeno, oko milijun raseljenih Albanaca s Kosova je raseljeno po svijetu – govorimo o Njemačkoj, SAD-u, Švicarskoj i drugim zemljama EU. Nastao je veliki potres, a posljednji bijeg azilanata je rezultat nesporazuma, kao posljedica blokade u procesu integracije liberalizacije viza i raznovrsnih težnji naših dušebrižnika iz susjednih zemalja.

ILIRIA:Godine 2013. potpisali ste sporazum sa Srbijom o slobodnom prolazu izbjeglica. Jesu li mnogi taj sporazum iskoristili kao priliku za provođenje kroz Srbiju te pokušali prodrijeti do mađarske granice.

Gezim Kasapolli: Bila je to ciljana namjera da se pokaže kako Kosovo nije stabilna zemlja, ali, srećom spriječili smo ih u tome. Prije tri godine smo uspjeli zaustaviti taj veliki val izbjeglica, tako da Kosovo nije na prvom mjestu zemalja koji traže azil, već puno niže na listi zemalja koje sudjeluju u liberalizaciji viznog režima .

Dokazali smo da možemo kontrolirati naše granice i da smo zreli za ulazak u taj proces. Nažalost, EU nam je dala dvostruko više uvjeta nego drugim zemljama. Za primjer navesti ću Albaniju, Makedoniju, Crnu Goru i Srbiju; kada su te države ušle u proces liberalizacije viznog režima, imale su 47 – 49 uvjeta, koje su morale ispuniti, dok smo mi imali 101 uvjet.

ILIRIA: Mislite li da je EU na neki način opreznija prema Kosovu?

Gezim Kasapolli: Vrlo su oprezni i “brižni” i vjerujem da su nas kažnjavali zbog pogrešaka naših prethodnika. Kako god bilo, tamo smo gdje jesmo i idemo prema EU. Vjerujemo da će proces razgraničenja sa Crnom Gorom biti dovršen iduće godine i da ćemo dobiti zeleno svjetlo za liberalizaciju viznog režima.To će za naše građane biti prilika da putuju bez viza te kao i drugi žive izvan Kosova, Albanije, Makedonije i Crne Gore.

Naš cilj je da EU otvoriti vrata Kosovu, jer 60 posto stanovništva ima manje od 25 godina. Teško je držati svu tu mladu krv pod kontrolom i pretvarati se da ostvaruju san. Ono što moramo učiniti nije imati san – već plan, koji se poštuje i realizira u suradnji sa ostalima.

ILIRIA: Navodno postoji strah da će se Albanija i Kosovo spajiti u Veliku Albaniju?

Gezim Kasapolli: Ovo je jedna od teza koji su stvorili nasi neprijatelji. Ideja velike Albanije potječe iz 19. stoljeća, kad je izvorno rođena od nacionalnih država, a kako smo već smo ranije istaknuli, spajanje će se dogoditi ali u Europskoj uniji, gdje imamo zajedničke interese. No, bez obzira na to, Albanija i Kosovo njeguju iznimne svoje bratske odnose, što ne poričemo, to je legitimna stvar. Na kraju, imamo dvije države i funkcioniramo kao dvije snažne države te ulazimo u međusobne odnose kao dvije normalne strane.

ILIRIA: Potpisali ste ugovor o suradnji dviju zemalja. Je li to neki ulazak u postupak spajanja dvaju administracija?

Gezim Kasapolli: U posljednjih četiri godine održali smo niz zajedničkih sastanaka između dviju vlada i potpisali brojne ugovore i dogovore o suradnji između Albanije i Kosova, što je svakako svjedočanstvo o suradnji dviju država koje žele biti dio Europske unije. Albanija i Kosovo mogu se međusobno nadopunjavati kako bi pomogli jedni drugima i zajednički razvijali dobre odnose sa ostalima, na primjer, Makedonijom i Crnom Gorom. Cijela regija svjedoči EU o stanju unutarnjih odnosa, zajednički je cilj ulazak u EU.

Spajanje nacije dogodit će se kada postanemo Europska unija, kako bi očuvali mir u svrhu postignuća stabilnosti u regiji, jer činjenica je da smo dosta patili zbog megalomanskih tendencija i zahtjeva.

ILIRIA: Kao mladi diplomat, koju misiju želite ostvariti u ulozi kosovskog veleposlanika u RH?

21.Gezim Kasapolli: Hrvatska ima novu institucionalnu memoriju za europske integracije, i to je moj fokus i misija, pokušati isto provesti na Kosovu, s težnjom skraćenja puta prema EU. To je najbolji način za izgradnju odnosa s Hrvatskom iako Kosovo još nije otvoreno u tom procesu. Potpisali smo Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju a sad smo u fazi njegove provedbe – sljedeći korak mogao bi biti prijava za članstvo u EU. Hrvatska je naš saveznik, dobar primjer i velika podrška Kosova u tom procesu.

Drugi dio je proces ekonomske diplomacije, koju osobno smatram prioritetom. Cijele dane govorimo o politici, ali ako nema novaca, sve je problem. Podržavamo našu klauzulu i mislim da se Hrvatska treba postupno vratiti na tržište Kosova. Postoji mnogo načina kako bi Hrvatska bila prva vrata europskim zemljama. Fokus je na ekonomskoj strani, a treći dio je da putem Hrvatske dignemo glas za Kosovo do institucija EU, kao u odnosima sa svojim susjedima.

ILIRIA: Hrvatska je moćni glas za Kosovo?

Gezim Kasapolli: Naš cilj je poštivanje bilateralnih odnosa između strateškog partnera i naših zemalja, tako da savez s Hrvatskom razvijamo u čast istinskih vrijednosti uzajamne koristi na svim poljima, kako u ulturnom, tako i u akademskom, ekonomskom, političkom smislu i obrazovanju. Zajedno s Hrvatskom, jačamo međusobne odnose ne samo uz međusobnu korektnost, već i stvaranja vrijednosti za obje zemlje.